Şeffaflık
Araştırmanın nasıl yapıldığı, hangi varsayımlarla ve hangi analizlerle yürütüldüğü başkaları tarafından görülebilir.
Açık bilim nedir?
Açık bilim, araştırma sürecinin (soru, yöntem, veri, kod ve bulgular) mümkün olduğunca şeffaf, erişilebilir ve yeniden kullanılabilir olmasını savunan bir yaklaşımdır. Amaç, bilimi hem daha güvenilir hem de daha çok kişinin yararlanabileceği bir hâle getirmektir.
Amaçları
Tekrarlanabilirlik
Yöntem, materyal ve kod paylaşıldığında bulgular bağımsız ekiplerce sınanabilir ve güvenilirliği artar.
Erişilebilirlik
Bilimsel bilgi yalnızca abonelik ödeyenlere değil, öğrencilere, öğretmenlere, ailelere ve klinisyenlere de ulaşır.
İşbirliği
Paylaşılan veri ve araçlar yinelenen çalışmayı azaltır, yeni sorulara kapı açar.
Uygulamalar
Ön kayıt
Hipotezler ve analiz planı veriler toplanmadan önce kaydedilir. Böylece beklenmedik sonuçlar sonradan "öngörülmüş" gibi sunulamaz.
Açık materyal ve veri
Deney uyaranları, anketler ve (katılımcı gizliliği korunarak) veriler paylaşılır.
Açık kod
Analiz ve deney kodları, başkalarının aynı adımları izleyebilmesi için paylaşılır.
Açık erişim ve ön baskı
Makaleler hakem sürecinden önce ya da sonra herkesin okuyabileceği biçimde yayımlanır.
Kullanılan platformlar
Açık bilim uygulamaları için yaygın olarak kullanılan, çoğu ücretsiz erişilebilen araçlardan bazıları şunlardır:
OSF (Open Science Framework)
Center for Open Science tarafından işletilen, ücretsiz ve açık kaynaklı platform. Projeleri yönetmek, ön kayıt yapmak, veri ve materyal paylaşmak için kullanılır.
Zenodo
CERN tarafından işletilen bir depo. Veri, yazılım ve sunumlara kalıcı bir DOI numarası verir.
PsyArXiv
Psikoloji bilimleri için ön baskı sunucusu. Makaleler hakem sürecinden önce paylaşılabilir.
AsPredicted
Kısa ve yapılandırılmış ön kayıt formları sunan bir hizmet.
GitHub
Kodun paylaşıldığı ve sürümlerinin izlendiği platform.
Bizim yaklaşımımız
bvd Lab olarak çalışmalarımızın materyallerini, verilerini ve kodlarını; etik ilkelere ve katılımcı gizliliğine uygun olduğu ölçüde paylaşmayı hedefliyoruz. Paylaşılan her proje, yayımlandıkça bu sayfada bağlantılarıyla yer alacak.
Veri kaynakları: Beyin yüzeyi, Human Connectome Project (WU-Minn HCP Konsorsiyumu) S1200 ortalama şablonu. Bölge sınırları, HCP-MMP1.0 parselasyonu (Glasser ve ark., 2016). Derin yapılar, Neuromorphometrics (MICCAI 2012) MNI atlası.